Coğrafi Durum

               Banaz Ege Bölgesini İç Anadolu’ya  bağlayan İç Batı Anadolu eşiğinde önemli bir yol kavşağı üzerinde bulunmaktadır.

Matematik konumu: 38°12 dakika ve 39°50 dakika kuzey enlemleri ile 28°48 dakika ve 29°57 dakika doğu boylamları arasında bulunur.

Denizden Yüksekliği: 914 m.

Denize uzaklığı:   262 km.

Yüzölçümü:1.063 kilometre kare (Eşme’den sonra ikinci büyük yüz ölçüme sahip ilçe) 

     Banaz kuzeyde Kütahya’nın Altıntaş ve Gediz ilçeleri ,doğuda Afyon’un Sinanpaşa ilçesi, güneydoğu ve güneyde Sandıklı,güney batıda Sivaslı batıda ise Uşak ile çevrilidir.

    İdari bakımdan bağlı olduğu Uşak’a uzaklığı 30 km.,Afyon il merkezine uzaklığı 80 km.dir.

    Banaz ulaşım imkanları açısından çok elverişli bir konumdadır.Ege bölgesini İç Anadolu'ya bağlayan ulaşım yolları üzerindedir.Kral yolunun Banaz’dan geçmesi buranın eski çağlardan beri önemli bir ulaşım merkezi olduğunu kanıtlar.

Banaz’ın diğer ilçe ve önemli merkezlere uzaklığı şöyledir:

Banaz-   Eşme     : 92 km

                Karahallı:90 km

                Sivaslı    :64 km

                Ulubey   :60 km

Banaz-  İzmir    :   240km

               İstanbul:   470km

              Ankara :   341km

              Antalya:   270km

Yer şekilleri: Banaz yükseltisi 900-1000m.arasında değişen dalgalı düzlüklerden meydana gelmiştir.arazinin genel eğimi güneybatıya doğrudur.Kuzey ve doğuda dağlar,güneyde ise  ovalar bulunur.İlçenin Kuzeyinde Murat dağı,güneyinde Bulkaz(Burgaz) dağı,doğusunda Ahır dağı bulunmaktadır. 

Murat Dağı(2312m.): Kütahya’nın Gediz ilçesi ile Banaz arasında sınır oluşturmaktadır. Murat dağının 1200-1800m.ye varan bir çok tepe ve yaylaları ilçemiz sınırları içinde yer alır.

Murat dağının Banaz’dan görünüşü             (Foto.M.burak Karagür)

Bulkaz Dağı(1990m.):Güneyde Afyon –Sandıklı ve Sivaslı ilçeleri ile sınırımızı oluşturur.

                   Banaz çayı ve gerisinde Bulkaz dağı            (Foto.M.Burak Karagür)

Banaz Çayı: Murat dağı’ndan doğarak kuzey-güney doğrultusunda akarak Denizli il sınırları içinde Büyük Menderes’le birleşir.Uzunluğu 165 km.dir.Fındık deresi,Gökkaya deresi,Gürlek deresi ve İrmez köyünden çıkan küçük  su kollarının birleşmesi ile beslenir.Önemli kolları Kusura ve Yavru deresidir.

  Banaz çayı

Banaz ovası:Banaz çayının getirdiği zengin alüvyonlarla oluşmuş verimli bir ovadır.

Banaz ovasından bir görünüş          (Foto.:M.Burak Karagür)

Ayrıca Nohutova ,Comburt gibi değişik yüksekliklerde,Murat Dağı eteklerinde verimli ovalar bulunur.Banaz ovası KB,GD doğrultusunda uzanır,65000 dönüm alanı kaplar.

Son yıllarda,verimli Banaz Ovası üzerinde kentleşme giderek artmaktadır.

Ayrıca,Murat Dağı eteklerinde,farklı yükseltilerde yaylalara rastlanmaktadır.

İlçede doğal göl bulunmamaktadır.Sulama amaçlı göletler yapılmıştır.Bunlar:

Kuşdemir göleti

Baltalı göleti

Kızılhisar göleti

Dümenler göleti

Yenice göleti

Kozviran göleti

Ahat göleti

Bahadır göleti

Kızılcasöğüt göleti

Küçükler Barajı

İklim ve bitki örtüsü:Banaz’ın iklimi karasal iklimin geçiş tipidir.Denizden uzak olması ve yükseltinin kıyı Egeden fazla olması karasal iklim görülmesine neden olur.Kışlar kıyıya göre daha sert ve uzun,yazlar ise daha serin ve kısa sürmektedir.

Akdeniz ve Karasal iklim arasında geçiş özelliği göstermesi bitki örtüsüne de yansımıştır.800-1000 m. arasında palamut meşesi,kızılçam,kızılcık,katran ardıcı ,saçlı meşe,karaçam gibi ağaç türleri bulunur.

Nüfus Özellikleri: 2000 Genel Nüfus sayımına göre İlçe merkezi nüfusu 19.949 olup, Toplam nüfusu 47.388’dir

Nüfusun yaş gruplarına göre dağılımı:

0-14 yaş %37

15-64yaş %68

65+ yaş %5

Cinsiyete göre dağılım:

Kadın nüfusu %52

Erkek nüfusu: %48

Okur-yazar oranı:

Banaz’da%99 (Türkiye genelinde okur- yazar oranı %92’dir.)

İlçede kırsal nüfus sürekli azalma göstermektedir.Bunun nedeni ise köyden ilçeye göçtür.

Tarım ve Hayvancılık:

Toplam yüzölçümünün (1063000 dekar)

%63’ü orman

%26’sı kuru tarım

%3’ü çayır-mera

%2,2’si tarıma elverişli olmayan alan

%0,1’i bağ arazilerinden oluşmaktadır.Buradan da anlaşıldığı gibi arazinin %30’u ekilebilen verimli topraklardan oluşur.Değişik yağış tipleri eğim farkı değişik toprak tiplerinin oluşmasını sağlamıştır.Toprakların büyük bir bölümü kahverengi orman topraklarından oluşur.Banaz Çayı ve çevresinde alüvyonal topraklar bulunur.Yani tarıma elverişli verimli topraklar bulunur.Yetiştirilen ürünlere bakıldığında tahıllar birinci sırayı alır,nohut,mercimek,şeker pancarı,haşhaş diğer önemli ürünlerdir.

Sebzecilik ve meyvecilik de gelişme göstermektedir.Son yıllarda seracılığın artış göstermesi sebzeciliğe katkı sağlamıştır.

Elma,vişne,şeftali,kiraz.ceviz üretimi çok önemli bir paya sahiptir.

İlçede küçükbaş ve büyükbaş hayvancılık merkez ilçeden sonra önemli bir paya sahiptir.Günümüzde  modern yöntemlerle yapılan besi ve ahır hayvancılığı gelişme göstermektedir.

Yeraltı Kaynakları:En önemli yer altı kaynağı ‘Cıva’dır.(Evrendede,Karacahisar,Çiçeklikaya,Baltalı,Comburt)

Linyit:Rezervi az ve kalitesizdir.(B.Oturak,Hallaçlar,Corum,Çiftlik)

Kaolen:Hallaçlar köyü.

Bunların dışında manganez,mermer ve nikel de diğer yer altı kaynaklarıdır.

Hamamboğazı: Jeotermal alanında önemli bir potansiyel oluşturmaktadır.Mineral,bikarbonatlı ve sülfatlı suyu ağrılı,romatizmalı hastalıkların,böbrek cilt ve deri hastalıklarının tedavisinde kullanılır.80°sıcaklıktaki su 405m. derinlikten çıkarılır.    

Gezilip Görülecek Yerler:

-Murat Dağı

-Evrendede mesire alanı

-Anıt Ağaç(Bahadır köyü Tepedelen mevkii)

-Hamamboğazı termal tesisleri ve mesire yeri

-Yalancıdere piknik alanı

-Akmonia(Ahat köyü)

 

                                                                                          Nilüfer KARAGÜR

                                                           Ş.N.S.ANADOLU LİSESİ COĞRAFYA ÖĞRETMENİ